Исмәғил (Ауырғазы районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Исмәғил
рус. Исмагилово
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башкортостан

Муниципаль район

Ауырғазы

Ауыл советы

Исмәғил

Координаталар

54°10′05″ с. ш. 55°57′26″ в. д.HGЯO

Халҡы

918[1] кеше (2010)

Милли состав

татарҙар, башҡорттар, урыҫтар

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Почта индексы

453488

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 205 813 001

ОКТМО коды

80 605 413 101

ГКГН номеры

0519145

Исмәғил (Рәсәй)
Исмәғил
Исмәғил
Исмәғил (Ауырғазы районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Исмәғил

Исмәғил (рус. Исмагилово; боронғо исеме Үҙәнбаш) — Башҡортостандың Ауырғазы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 918 кеше[2]. Почта индексы — 453488, ОКАТО коды — 80205813001.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Исмәғил (Уҙәнбаш) ауылы 1795 йылда «яңынан булдырылған» Үҙәнбаш тип аталған. Ул саҡта яһаҡлы татарҙан ни бары 6 ир-ат һәм 7 ҡатын-ҡыҙ булған. Улар Боғорослан өйәҙенең Ҡотломбәт ауылынан һәм Минзәлә өйәҙенең Дүсмәт ауылынан сыҡҡан. Шул уҡ саҡта бында Волга йылғаһы бассейнындағы Түбән Новгород губернаһы Сергач өйәҙенең Грибаново һәм Ключищи ауылдарынан хеҙмәтле татарҙары күсеп килә (15 ир-ат һәм 7 ҡатын-ҡыҙ). 1816 йылда X ревизия 34 кешенән торған 2 башҡорт йортон һәм 547 кешенән торған 93 мишәр йортон асыҡлай. Ауыл халҡы алпауыт гвардия капитаны Левашовтың 1812 йылғы купчий ҡағыҙы буйынса беркетелгән ерендә төпләнә. Тегеһе уны үҙ заманында башҡорттарҙан — өршәк-меңлеләрҙән һатып алған була. VII ревизия ауылға нигеҙ һалыусының улы 32-йәшлек Сәйфетдин Исмәғиловты асыҡлай[3].

1865 йылда 135 йортта 1088 кеше йәшәгән. Игенселек, малсылыҡ, урман кәсептәре менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, училище булған. 1906 йылда 2 мәсет, 2 мәҙрәсә, 2 бакалея кибете, 2 мөгәзәй теркәлгән[4].

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 918 425 493 46,3 53,7
Милли состав

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса — күпселек татарҙар (100 %) йәшәй[5].

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Ревизия материалдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1859 йылда[6] Исмәғил ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Өйәҙән йылғаһы (Өршәк йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан.

  • Район үҙәгенә тиклем (Талбазы): 19 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аҡкүл): 38 км

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

урамдар исеме[8]
  • 7 Ноябрь урамы (рус. улица 7 Ноября)
  • Карл Маркс урамы (рус. улица Карла Маркса)
  • Комсомол урамы (рус. улица Комсомольская)
  • Ленин урамы (рус. улица Ленина)
  • Йәштәр урамы (рус. Молодежная улица)
  • Совет урамы (рус. Советская улица)
  • Үҙән урамы (рус. Узеньская улица)
  • Үҙәк урам (рус. Центральная улица)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]