Күмертау ҡалаһы ҡала округы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Күмертау ҡалаһы ҡала округы
Ҡала округы
Герб (описание)
Coat of Arms of Kumertau (Bashkortostan).png
Флаг (описание)
Flag of Kumertau.svg
Ил

Flag of Russia.svg Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Административ үҙәк

Күмертау

Включает

5 тораҡ пункт

Халҡы (2016)

65 261[1] чел. 

   • процент от населения субъекта РФ — 1,6 %

Халыҡ тығыҙлығың

384.79 чел/км²

Этник составы

рустар, башҡорттар, татарҙар, сыуаштар, украиндар

Конфессиональ составы

православие, мосолман-сөнниҙәр

Майҙан

169,60[2] км² 

Административ үҙәгенең координаталары
52°46′00″ с. ш. 55°47′00″ в. д.HGЯO

Барлыҡҡа килгән

01.01.2006

Председатель совета городского округа

Мельников, Юрий Михайлович[3]

Ҡала округы хакимиәт башлығы

Фролов, Олег Юрьевич[4]

Сәғәт бүлкәте

MSK+3 (UTC+6)

Телефон коды

34761

Почта индексы

453300

Автомобиль коды

02, 102

Код ОКТМО

80 723 000

http://www.admkumertau.ru

[[Файл:|250px|Күмертау ҡалаһы ҡала округы (Земля)]]
Locator Dot2.gif

Күмертау ҡалаһы ҡала округы — Рәсәй Федерацияһы Башҡортостан Республикаһындағы муниципаль берәмек.

Округ үҙәге — Күмертау ҡалаһы.

Рәсәй Федерацияһы Хөкүмәтенең 2014 йылдың 29 июлендәге № 1398-р һанлы « Моно ҡалаларҙы раҫлау исемлеге» күрһәтмәһе менән[5] ҡала " Рәсәй Федерацияһының ҡатмарлы социаль-иҡтисади хәлдәге монопрофилле муниципаль берәмектәре (моноҡалалар)категорияһына керетелде.



Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күмертау ҡалаһы ҡала округы муниципаль берәмеге 2006 йылдың 1 ғинуарында муниципаль реформаларҙы ғәмәлләштереү барышында ойошторолдо.

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ иҫәбе
2002[6]2008[7]2009[8]2010[9]2012[10]2013[11]2014[12]
69 79267 15866 88067 07866 55866 54366 159
2015[13]2016[1]
65 87965 261

Ҡала округы составы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тораҡ пунктТораҡ пункттың төрөХалҡы
1 Алексеевка ауыл
  1. Н/Д[14]
2 Ира ауыл 559[9]
3 Күмертау ҡала, хакимиәт үҙәге 61 810[13]
4 Маяҡлы ауыл 3075[9]
5 Иҫке Урал ауыл 257[9]

Урындағы үҙидара[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

ҡала округы рәйесе
  • Олег Астахов[3].
ҡала огругы хакимиәт башлығы
  • Олег Юрьевич Фролов[4].

Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Муниципаль берәмек республиканың иҡтисад үҙәктәренең береһе булып тора.

Ҡаланың һәйкәлдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


Хәрби һәйкәлдәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәрби һәйкәлдәр ҡалабыҙҙа бер нисә урында урынлашҡан. Уларҙың күбеһе Еңеү паркында.Күмертау ҡалаһының Һуғыш һәм хеҙмәт ветерандары советы ветеран-интернационалистар союзы менән берлектә Афғанстан, Приднестровье, Сирия,Чечня һуғыштарында вафат булған һалдаттар иҫтәлегенә мемориал комплекс асырға ҡарар итәләр. Мемориал өсөн хәрби техника Свердлов өлкәһе гарнизонынан килтерелә. Был эште тормошҡа ашырыуҙа, техниканы постаментҡа ҡуйыуҙа "Акрополь", "Транспортсы",ойошмалары, КүмАПП ярҙам итә. О.Подбельская. Низкий поклон - павшим, благодарность - живым. Газета "Кумертауское Время", 27августа 2016г.

Ил сиген һаҡлаусыларға һәйкәл[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Самолет һәйкәле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1985 йылда авиатөҙөүселәр тарафынан Гагарин исемендәге паркта ҡанатлы машина төҙөүселәргә арналған стела ҡуйыла. Ҡала паркындағы самолет авиация заводының элекке генераль директоры Александр Самойлович Палатниковтың авиацияға ғашиҡ булыуын күрһәтеп тора, уның тормошҡа ашҡан хыялын кәүҙәләндерә. Ул әле лә ҡаланың үҙенсәлекле визиткаһы булып һанала. Күмертауҙың 50 йыллығына ошо стела төшөрөлгән сағыу открытка донъя күрә. Уны 6-сы мәктәп уҡыусыһы Вера Михайлова уйлап сығара.

Е.Сидоренко. Был беҙҙең уртаҡ биографиябыҙ.«Юшатыр» Күмертау ҡалаһы һәм Көйөргәҙе районының ижтимағи-сәйәси гәзите, 2005 йыл, 30 апрель.

Вертолет һәйкәле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Вертолет - ҡалабыҙ символы булып иҫәпләнә. Һәйкәлдәге ҡанатлы машина иң беренсе сығарылған маркаларҙың береһе. 2004 йылда вертолет төҙөүселәргә арналған "Һауаға күтәрелеүсе" исемле стела Советтар майҙанында урынлашҡан.


Е.Сидоренко. Был беҙҙең уртаҡ биографиябыҙ. «Юшатыр» Күмертау ҡалаһы һәм Көйөргәҙе районының ижтимағи-сәйәси гәзите, 2005 йыл, 30 апрель.

Катюша, БМП һәйкәлдәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Был һәйкәлдәр Еңеү паркында урынлашҡан. Еңеүҙең 70 йыллығына бағышлап ҡуйылды.

Автомобиль - һәйкәл[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күмертау автотранспорт предприятиеһының элекке хакимиәт бинаһы ҡаршыһындағы постаментта торған иҫке йөк машинаһына ҡала халҡы һәм килгән ҡунаҡтар ҙа иғтибар итмәйенсә үтеп китә алмайҙар. Был «газик» — үткән быуаттың 30-40 йылдарында беҙҙең илдә сығарылған иң беренсе автомобилдәрҙең береһе. Постаментҡа 1978 йылда ҡуйыла. Уның двагателе — ҡырҡ ат көслө, мең ярым килограмм йөк күтәрә (ошо һандан сығып халыҡта уны «полуторка» тип йөрөтәләр), тиҙлеге — сәғәтенә 70 километрға тиклем етә. Йәш егет Александр Скрипкин һуғыш башланғас та фронтҡа алына. Шунда уға автомобилде йөрөтөргә тура килә. А.Скрипкин был тонна ярымлы машинала һуғыш юлдары буйлап снарядтар, аҙыҡ-түлек һәм яраланған һалдаттарҙы ташый. Скрипкинға һәм уның автомобиленә һуғыштың ҡыҙыу нөктәләрендә булып күпте күрергә тура килә. Ҡыйыу һуғышҡаны өсөн Александр Михайлович «Батырлыҡ өсөн», «Кинесбергты алған өсөн», «Германияны еңгән өсөн» миҙалдары менән бүләкләнә. Һуғыштан һуң ул тыуған яҡтарына ҡайта. Һуғыш йылдарында тоғро хеҙмәт иткән «тонна ярымы» тыныс ваҡытта ла кәрәкле була: был осорҙа күмерселәр ҡалаһы төҙөлә башлай. Был машина- герой менән төҙөлөш материалдары, эшселәрҙе ташыйҙар. Тент менән көпләп, ағас эскәмйәләр ҡуйылған был машина Ырымбур, Стәрлетамаҡ, Йылайырға йыш йөрөй. 26 йыл буйына хеҙмәткәр-автомобилдә 600 меңдән ашыу юл үтәләр. Ул саҡтарҙа юлдары ла ниндәй бит әле…Һуңғараҡ был йөк автомобиленә реставрация уҙғарыла һәм уны постаментҡа ҡуялар. Ҡала масштабында уҙғарылған байрамдарҙа, ҙур тантаналарҙа был легендар машина постаменттан төшөп парадтарҙа ҡатнаша. Оло быуын кешеләре тарихыбыҙҙың үҙенсәлекле экспонаты булған был автомобилгә һоҡланыу менән ҡарайҙар.


Е.Сидоренко. Автомобиль-һәйкәл. «Юшатыр» Күмертау ҡалаһы һәм Көйөргәҙе районының ижтимағи-сәйәси гәзите, 2004 йыл, 30 октябрь.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Предварительная оценка численности населения Республики Башкортостан на 1 января 2016 года по муниципальным образованиям. Тәүге сығанаҡтан архивланған 21 февраль 2016. 21 февраль 2016 тикшерелгән.
  2. Республика Башкортостан. Общая площадь земель муниципального образования
  3. 3,0 3,1 Председатель совета городского округа. Официальный сайт Кумертауского городского Совета. 20 октябрь 2013 тикшерелгән.
  4. 4,0 4,1 Глава администрации города Кумертау. Официальный сайт администрации города Кумертау. 20 октябрь 2013 тикшерелгән.
  5. Распоряжение Правительства РФ от 29 июля 2014 года № 1398-р «Об утверждении перечня моногородов»
  6. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Тәүге сығанаҡтан архивланған 3 февраль 2012.
  7. 1.5. Численность населения республики Башкортостан по муниципальным образованиям на 1 января 2009 года
  8. Численность постоянного населения Российской Федерации по городам, посёлкам городского типа и районам на 1 января 2009 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 ғинуар 2014. 2 ғинуар 2014 тикшерелгән.
  9. 9,0 9,1 9,2 9,3 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
  10. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям. Таблица 35. Оценка численности постоянного населения на 1 января 2012 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 31 май 2014. 31 май 2014 тикшерелгән.
  11. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2013 года. — М.: Федеральная служба государственной статистики Росстат, 2013. — 528 с. (Табл. 33. Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, городских населённых пунктов, сельских населённых пунктов). Тәүге сығанаҡтан архивланған 16 ноябрь 2013. 16 ноябрь 2013 тикшерелгән.
  12. Таблица 33. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2014 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 2 август 2014. 2 август 2014 тикшерелгән.
  13. 13,0 13,1 Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2015 года. Тәүге сығанаҡтан архивланған 6 август 2015. 6 август 2015 тикшерелгән.
  14. Алексеевка (городской округ город Кумертау) > Данные не обнаружены. Возможно, страница переименовывалась. Проверьте справочник