Мансур (Учалы районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Мансур
рус. Мансурово
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башкортостан

Муниципаль район

Учалы

Ауыл советы

Мансур

Координаталар

54°29′08″ с. ш. 59°31′34″ в. д.HGЯO

Халҡы

740[1] кеше (2010)

Милли состав

башҡорттар

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Почта индексы

453718

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 253 849 001

ОКТМО коды

80 653 449 101

Мансур (Рәсәй)
Мансур
Мансур
Мансур (Учалы районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Мансур

Мансур (рус. Мансурово) — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 740 кеше[2]. Почта индексы — 453748, ОКАТО коды — 80253849001.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Типтәрҙәрҙең Мансур ауылы Шартым йылғаһы буйында урынлашҡан. XVIII быуатта уны урынлашыуы буйынса Ирәндек ауылы тип атағандар. Тәүге төпләнеүсеһе Мансур Ибраһимов, 1767—1768 йылдарҙа Екатерина Уложенный комиссияһына типтәрҙәрҙән депутат итеп һайлана. Типтәрҙәр исеменән вәкилдәр Мөхәмәт Сәфәров һәм Күсәрбай Арыҫланов, ябай старшиналар Исмәғил Аблаев, Ишмән Ишмәтов һәм отставкалағы писарь Биктимер Уразмәтов булған ерҙәргә өҫтәмә ер һорап, үтенестәрен үҙ депутаты Мансур Ибраһимовҡа наказ формаһында яҙа.

V рәүиз буйынса Мансур ауылында 111 кеше менән 17 хужалыҡ ҡына була. 64 йылдан һуң 52 йортта 405 кеше йәшәй. 1920 йылда 170 хужалыҡта 934 кеше иҫәпләнә.

Был ауылдан алыҫ түгел ерҙә алтын сығарғандар. Ҡомһоҙ сауҙагәрҙәр ауыл ситтәрендә спиртлы эсемлектәр һатыу өсөн ҡабаҡтар асҡан, халыҡ быға бер нисә тапҡыр ризаһыҙлыҡ белдергән[3].

Хәҙерге осор[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ауылда төп мәктәп (Сәфәр урта мәктәбе филиалы), балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет бар[4]

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 740 371 369 50,1 49,9
Милли составы

2002 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәтенә ярашлы, күпселек милләт — башҡорттар (84  %)[5]

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Ревизия материалдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1795 йылда[6] һәм 1811 йылда[7] Мансур ауылында ла рәүиз (ревизия) үткәрелә һәм уның материалдары Башҡортостандың Милли архивында һаҡлана.

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Абҙаҡ урамы (рус. Абзаковская улица)
  • Тау урамы (рус. Горная улица)
  • Завод урамы (рус. Заводская улица)
  • Урман урамы (рус. Лесная улица)
  • М.Хиләжев урамы (рус. улица М.Хилажева)
  • Тыныслыҡ урамы (рус. улица Мира)
  • Йәштәр урамы (рус. Молодежная улица)
  • Яр буйы урамы (рус. Набережная улица)
  • Таулы урамы (рус. Нагорная улица)
  • Күл урамы (рус. Озерная улица)
  • Беренсе Май урамы (рус. Первомайская улица)
  • Еңеү урамы (рус. улица Победы)
  • Рәсәй урамы (рус. Российская улица)
  • С.Юлаев урамы (рус. улица С. Юлаева)
  • Смолин урамы (рус. улица Смолина)
  • Төҙөлөш урамы (рус. улица Строителей)
  • Үҙәк урам (рус. Центральная улица)
  • Шайморатов урамы (рус. улица Шаймуратова)
  • Мәктәп урамы (рус. Школьная улица[8]

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мансур ауылы Шартым йылғаһы (Уй йылғаһы ҡушылдығы) буйында урынлашҡан.

  • Район үҙәгенә тиклем (Учалы): 32 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Шартым): 5 км[9]

Видеояҙмаларҙа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Д. Мансурово, Учалинский р-н

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Йыһаншин Сабир Шәйәхмәт улы (28 август 1924 йыл — 4 октябрь 2018 йыл) — партия, дәүләт һәм йәмәғәт эшмәкәре, ғалим-педагог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. 1971—1985 йылдарҙа Башҡорт АССР-ының мәғариф министры. Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Педагогия фәндәре кандидаты (1969), доцент (1985). Октябрь Революцияһы, II дәрәжә Ватан һуғышы, Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ, «Почёт Билдәһе» һәм III дәрәжә Дан ордендары кавалеры
  • Хилажев Мәүлит Хилаж улы (5.05.1916—30.08.1997), Бөйөк Ватан һуғышы яугиры. Уҡсылар полкының орудие төҙәүсеһе, ефрейтор. Дан орденының тулы кавалеры.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
  2. Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник.  (рус.)
  3. Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — С. 28. — ISBN 978-5-295-04683-4.
  4. Мансур, Учалы районы
  5. Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта  (рус.)
  6. ревизия материалдары
  7. ревизия материалдары
  8. Межрайонная инспекция Федеральной налоговой службы № 20 по Республике Башкортостан
  9. Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-87691-038-7.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]