Мәләүез

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡала
Мәләүез
Герб
Герб
Ил Рәсәй
Федерация субъекты Башҡортостан
Муниципаль район Мәләүез
Координаталары 52°57′ с. ш. 55°56′ в. д.HGЯO
Башлыҡ Вахитов, Малик Шәкир улы
Нигеҙләнгән XVIII быуаттың 70-се йылдары
Ҡала (башлап) 1958
Рәсми тел Урыҫ теле, башҡорт теле
Халыҡ 61 390 кеше (2010)
Этнохороним мәләүезле, мәләүездәр
Ваҡыт бүлкәте UTC+5, йәй UTC+6
Телефон коды +7 34764
Почта индексы 453850
Автомобиль коды 02
ОКАТО коды 80425
Мәләүез (Рәсәй)
Мәләүез
Мәләүез (Башҡортостан Республикаһы)
Мәләүез

МәләүезБашҡортостан Республикаһы Мәләүез районының үҙәге, республика әһәмиәтендәге ҡала, Мәләүез йылғаһының Ағиҙелгә ҡойған ерендә урынлашҡан. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 61 390 кеше [1] Почта индексы — 452530, ОКАТО коды — 80 223 822 001.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ул XVIII быуаттың 70-се йылдарында Ырымбур трактында уңайлы сауҙа үҙәге булараҡ барлыҡҡа килгән, 1938 йылдан алып — эшселәр ҡасабаһы, 1958 йылдан — ҡала.

Никах һарайы
Мелеуз.jpg

Иҡтисад[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәләүез — республиканың мөһим транспорт үҙәге, бында Өфө—Ырымбур автомобиль һәм тимер юлы, район-ара автомобиль юлдары үтә. Бында химия, аҙыҡ-түлек, еңел сәнәғәт һ.б. тармаҡтар үҫешкән.

Ҡалалағы төп предприятиелар:

  • Мәләүез минераль ашламалар производство берекмәһе
  • Шәкәр заводы
  • Һөт консервалау
  • Ит комбинаттары
  • Спорт аяҡ кейемдәре эксперименталь комбинаты
  • Ағас эшкәртеү предприятиеһы
  • Кирбес заводы
  • Тимер-бетон конструкциялар заводтары
  • Элеватор

Мәғариф һәм мәҙәниәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәләүездә тиҫтәнән ашыу дөйөм белем биреү мәктәптәре, музыка, художество һәм үҫмерҙәр спорт мәктәбе, механика-технология техникумы, профессиональ училищелар бар.

Бында тыуған яҡты өйрәнеү музейы, китапханалар, клубтар, дауаханалар эшләй.

Ҡала халҡы тиҫтәләгән спорт комплекстарына ла ихлас йөрөй. Ат спорты буйынса «Толпар» һәм «Уҡсылар» спорт комплекстары йәштәрҙе лә, өлкәндәрҙе лә йәлеп итә. Мәләүездең үҙәк урамында, Мәләүез йылғаһы ярында урынлашҡан район һәм ҡала мәҙәниәт һарайы социаль әһәмиәте, үҙенсәлекле архитектураһы, зауыҡ менән биҙәлеше йәһәтенән башҡаларҙан айырылып тора. Район һәм ҡаланың никах теркәү йорто ла ошонда урынлашҡан.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар 53120 24958 28162 47,0% 53,0%
2002 йыл 9 октябрь 62949 30104 32845 47,8% 52,2%
2010 йыл 14 октябрь

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Численность и возрастно-половой состав населения по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года. Муниципальный район Мелеузовский район Республики Башкортостан: статистический бюллетень. — Уфа: Башкортостанстат, 2012. — 142 с., табл.