Сәйетбаттал

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Сәйетбаттал
Нигеҙләү датаһы 1834
Дәүләт Рәсәй
Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
СССР
Административ-территориаль берәмек 2-се Этҡол ауыл Советы[d]
Ғәмәлдән сыҡҡан дата 1986
Почта индексы 453672

Сәйетбаттал (рәсми атамаһы Ҡуяндар) — БАССР-ҙың Баймаҡ районы 2-се Этҡол ауыл Советы составындағы ауыл, Башҡорт АССР-ы Юғары Советы Президиумының 1986 йылдың 12 декабрендәге «Ҡайһы бер тораҡ пункттарын иҫәп-хисап мәғлүмәттәренән алыу тураһында» исемле Н 6-2/396-сы Указына ярашлы бөтөрөлгән. Почта индексы — 453672.

Сәйетбаттал ауылы бик матур урында — Таулы йылғаһы ҡушылдығы Саҡмағош йылғаһы буйында, ауыл Советы үҙәге 2-се Этҡолдан — 5 км, район үҙәге Баймаҡтан — 41 км, Сибай тимер юлы станцияһынан 85 км алыҫлыҡта урынлашҡан була[1].

Исеменең килеп сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Башта тораҡ пункты ауылға нигеҙ һалыусы Сәйетбаттал Исҡужин исемен йөрөтә. Уның ике улы була: Мырҙабулат һәм Сәйетғәфәр. Башҡорт тарихсыһы З. Л. Әсфәндиәров фекеренсә, ауылдың икенсе исеме — Ҡуяндар — ырыу-ара атамаһынан барлыҡҡа килгән.

Демографик хәле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ауылға нигеҙ 1834 йылда һалына, башта бында 70 кеше йәшәүе билдәле. Х ревизияға тағы ла ун кеше өҫтәлә[2]. Әлеге ауылға халыҡ 2-се Этҡол ауылынан бүленеп күсеп ултырған.

1859 йылда Сәйетбаттал ауылында 100 кеше йәшәһә, 1920 йылда — 204, 1999 йылда 12 кеше күрһәтелгән. Бөгөнгө көндә район картаһында ауыл күрһәтелмәй, бөткән ауылдар иҫәбенә инә.

Коллективлашыу осоронда 1930 йылда Сталин исемендәге колхоз составына инә. 1932 йылда «Икенсе Этҡол» колхозының бүлексәһе. 1938 йылда әлеге колхоздың исеме «Ҡыҙыл Байраҡ» тип үҙгәртелә. 1960 йылда «Үрнәк» исеме аҫтындағы эреләтелгән колхоз составына индерелә. 1965 йылда эреләтелгән колхоздар бөтөрөлгәс, «Урал» колхозы составында була, әммә перспективаһыҙ ауылдар исемлегенә индерелә һәм бөтөрөлә. 1990-сы йылдар башында бер нисә фермер хужалығы төркөмө ауылды тергеҙә башлай[1].

ҠУЯНДАР АУЫЛЫ БӘЙЕТЕ
Әсмә Мырҙагилдина. «Беҙ — Ҡуяндар ауылынан» китабынан[3]

Әсебейек, һинең әй башыңдан,
Күренеп тә ята күп ерләр.
Әсебейек, һинең ерләреңдән
Китеп кенә бөттө күп ирләр.

Әсебейек, һинең, әй, томаның
Үрелеп — үрелеп ҡалҡа үрләргә.
Алтын ғына ерҙе ташләп,
Беҙ күстек сит кенә ерләргә.

Түрәләрҙең аты йүшәйҙер,
Йүшәгәндәй ергә тышайҙыр.
Беҙҙең илебеҙҙең ҡутарылыуы
Мәхшәр көндәренә оҡшайҙыр.

Әсебейек, һинең балсығыңды,
Һылаһаҡ та ғына май кебек.
Икенсе ауылдарға күсеп барып,
Өйрәнербеҙ микән дуҫ булып?..

Саҡмағошҡай, һинең һандуғасың
Һайрай ҙа ғына инде кис — иртә.
Илдәребеҙ иҫкә төштө ниһә,
Иларбыҙ ҙа микән кис — иртә.

Алтын ғына ине еребеҙ,
Көмөш кенә ине һыуыбыҙ.
Ҡәбер таҡталары ябылғанса
Онотолмаҫ микән илебеҙ?

Билдәле кешеләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ошо ауылдан 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусы билдәле кешеләрҙән — урядник Ғүмәр Моратшин[2].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с. Ред.составитель А. Багуманов
  2. 2,0 2,1 Саитбатталово (Куяндар)
  3. Байым ауылы сайтынан. Был да беҙҙең тарих

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Саитбатталово (Куяндар)
Ред.составитель А. Багуманов Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание — Уфа: Башкирское книжное издательство, 2002. — 332 б.