Татлыбай

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Татлыбай
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй
Административ үҙәге Татлыбай ауыл советы[1]
Административ-территориаль берәмек Татлыбай ауыл советы
Почта индексы 453656

Татлыбай (рус. Татлыбаево) — Башҡортостандың Баймаҡ районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 396 кеше[2]. Почта индексы — 453656, ОКАТО коды — 80206849001.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Беренсе тапҡыр рәсми рәүештә 1795 йылда теркәлгән. Нигеҙ һалыусылар — Йәнйегет ауылынан Ғәле һәм Нуриман Татлыбаевтар. Ғәленең улдары Йәнтүрә (уның улдары — Яңыхан, Мирхәйҙәр, Солтанморат, Алламорат, Хәбибулла, Ниғмәтулла (уның улы Төркмән), Рысмөхәмәт (уның улдары — Ғәлиәхмәт һәм Йәрмөхәмәт)[3]. Башҡа мәғлүмәттәр буйынса, нигеҙ һалыусылар араһында таулыҡай ауылы кешеләре лә булған. Нигеҙ һалыу ваҡыты — 1847—1850 йылдар[4]. Коллективлашыу осоронда ауыл халҡы Сталин исемендәге колхозға берләшәләр (1930).

1957 йылда — «Сибай» совхозының Татлыбай бүлексәһе.

1850 йылда ауылда 18 йорт була, 1859 йылда 23 йортта 145 кеше йәшәгән. 1895 йылда 42 йортта — 281 кеше, 1920 йылда 80 йортта 313 кеше йәшәгән[3].

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 331 164 167 49,5 50,5

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район үҙәгенә тиклем (Баймаҡ): 32 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Сибай): 24 км

Билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Йәнтүрин Сәфәрғәли Искәндәр улы (15.3.1945), ғалим-ботаник, эколог, юғары мәктәп уҡытыусыһы. Биология фәндәре докторы (2004), профессор (2005). Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1987), Рәсәйҙең почётлы юғары профессиональ белем биреү хеҙмәткәре (2010)[5].
  • Аллабирҙин Шаһивәли — беренсе Бөрйән улусының рәйесе;
  • Ваһапов Т. М. — Сибай педагогия колледжы директоры, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы;
  • Рысҡужина З. А. — Татлыбай урта мәктәбенең уҡыу-уҡытыу бүлеге мөдире, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған уҡытыусыһы[3].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Баймакский край. Краеведческое и энциклопедическое издание. Уфа: «Китап», 2002. 332 с.