Төрки халыҡтар

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Донъяла төрки халыҡтар таралышы
Мәхмүт Ҡашғари буйынса Төрки телдәр (X—XI быуаттар)

Төрки телле халыҡтар. Төрки телле халыҡтарҙың һан иҫәбе. Төрлө илдәрҙең мәғлүмәттәрен дөйөмләштереү өсөн төҙөлгән таблица. Халыҡ иҫәбен алыу төрлө илдәрҙә бер ваҡытта булмау сәбәпле дөйөм һан иҫәбе яҡынса баһалана. Беренсе бағанала төркөм һәм халыҡтар исеме. Икенсе бағанала дөйөм баһалау һөҙөмтәһе. Ҡалған бағаналарҙа ил исеме, мәғлүмәттәрҙең аныҡланған йыл, иҫәп берәмеге (кеше йәки мең кеше). Дөйөм баһалау һөҙөмтәһен «кеше» берәмегендә иҫәпләү, мәғлүмәттәрҙе аныҡлау йылдары араһы бик ҙур булмауы урынлы.

Төркөм һәм халыҡтар исеме Бөтәһе (баһа, кеше) Рәсәйҙә (2002, кеше) Төркиәлә Lang5 Lang6 Lang7 Lang8 Lang9 Lang10
Бөтә халыҡтар 145,166,731
Төрки телле халыҡтар 12,124,492
Уғыҙ төркөмө 762,775
Гагауздар/Ғағауыздар 12,210
Ирандың төрки ҡәбиләләре юҡ
Ҡажарҙар юҡ
Ҡашҡайҙар юҡ
Саларҙар юҡ
Төрөктәр 92,415
Ахысҡа/Месхет төрөктәр 3,257
Әзербайжандар 621,840
Шаһсевәндәр юҡ
Төркмәндәр 33,053
Ҡыпсаҡ төркөмө 8,743,306
Балҡарҙар 108,426
Башҡорттар 1,800,000 1,673,389
Ҡаҙаҡтар 653,962
Ҡарайымдар 366
Ҡарағалпаҡтар 1,609
Ҡарасәйҙар 192,182
Ҡырғыҙҙар 31,808
Ҡырым татарҙары 4,131
Ҡырымсаҡтар 157
Ҡумыҡтар 422,409
Нағайбәктәр 9,600
Нуғайҙар 90,666
Татарҙар 5,554,601
Керәшендәр (татарҙар иҫәбенә кергән) 24,668
Себер татарҙары (татарҙар иҫәбенә кергән) 9,611
Әстрехан татарҙары (татарҙар иҫәбенә кергән) 2,003
Ҡарлуҡ төркөмө 125,783
Үзбәктәр 122,916
Уйғырҙар 2,867
Әйниҙәр юҡ
Көньяҡ Себер төрөкөмө 408,863
Алтайҙар 67,239
Телеуттар 2,650
Тофалар 837
Тывалар 243,442
Тыва-тожиндар (тывалар иҫәбендә) 4,442
Хакастар 75,622
Чулымдар 656
Шорҙар 13,975
Юйғулар юҡ
Саха төркөмө 451,113
Долгандар 7,261
Сахалар 443,852
Булғар төркөмө 1,637,094
Сыуаштар 1,637,094

Minorities in Turkic countries[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Refimprove section

Azerbaijan[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Main article

Kazakhstan[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Main article

Kyrgyzstan[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Main article

Turkey[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Main article

Number Ethnic Minimum Estimates Maximum Estimates Further information
Balkan
1 Ҡалып:Флагификация/Albania 1,500,000 5,000,000 Albanians in Turkey / Albanians
2 Ҡалып:Флагификация/Bosnia and Herzegovina 100,000 2,000,000 Bosniaks in Turkey / Bosnians
3 Ҡалып:Флагификация/Bulgaria 350,000 750,000 Bulgarians in Turkey / Pomaks in Turkey / Bulgarians
4 Ҡалып:Флагификация/Greece 2,000 30,000 Greeks in Turkey / Pontic Greeks / Caucasus Greeks / Greeks
5 Ҡалып:Флагификация/Serbia 15,000 60,000 Serbs in Turkey / Serbs
1 Total 2,000,000 7,900,000 Minorities in Turkey
Caucasus
1 Ҡалып:Флагификация/Abkhazia 600,000 600,000 Abkhazians / Abkhaz language
2 Әрмәнстан 150,000 5,000,000 Armenians in Turkey / Hidden Armenians / Armenians
3 Ҡалып:Флагификация/Chechnya 100,000 100,000 Chechens in Turkey / Chechens
4 Ҡалып:Флагификация/Circassia 150,000 7,000,000 Circassians in Turkey / Circassians
5 Ҡалып:Флагификация/Georgia 100,000 1,500,000 Georgians in Turkey / Georgians
6 Ҡалып:Флагификация/Lazica 45,000 2,250,000 Laz people in Turkey / Laz people
2 Total 1,100,000 16,450,000 Peoples of the Caucasus in Turkey / Peoples of the Caucasus
Central Asia
1 Ҡаҙағстан 10,000 10,000 Kazakhs
2 Ҡалып:Флагификация/Kyrgyzstan 1,600 1,600 Kyrgyzs
3 Ҡалып:Флагификация/Tajikistan 1,000 1,000 Tajiks
4 Ҡалып:Флагификация/Turkmenistan 1,500 1,500 Turkmens
5 Ҡалып:Флагификация/East Turkestan 50,000 50,000 Uyghurs
6 Ҡалып:Флагификация/Uzbekistan 45,000 45,000 Uzbeks
3 Total 120,000 120,000 Central Asian peoples
Turkic peoples
1 Әзербайжан 530,000 800,000 Azerbaijanis in Turkey / Azerbaijanis
2 Ҡалып:Флагификация/Crimea 150,000 6,000,000 Crimean Tatars in Turkey / Crimean Tatars
3 Ҡалып:Флагификация/Karachay-Cherkessia 20,000 20,000 Karachays
4 Төркиә 40,000 75,000 Meskhetian Turks
4 Total 740,000 6,895,000 Turkic peoples
Iranian peoples
1 Ҡалып:Флагификация/Afghanistan 25,000 50,000 Afghans in Turkey / Afghans
2 Иран 500,000 650,000 Iranian diaspora / Persians
3 Ҡалып:Флагификация/Kurdistan 13,000,000 23,000,000 Kurds in Turkey / Kurdish population / Turkish Kurdistan / Kurds
4 Ҡалып:Флагификация/Kurdistan 1,000,000 3,000,000 Zaza Kurds / Zaza nationalism / Zaza language
5 Ҡалып:Флагификация/North Ossetia-Alania 50,000 50,000 Ossetians in Turkey / Ossetians
6 Ҡалып:Флагификация/Romani 700,000 5,000,000 Romani people in Turkey / Romani people
5 Total 15,300,000 31,750,000 Iranian peoples
European peoples
1 Нидерланд 15,000 15,000 Dutch people
2 Германия 50,000 50,000 Germans in Turkey / Germans
3 Ҡалып:Флагификация/Great Britain 35,000 35,000 Britons in Turkey / British people
4 Италия 35,000 35,000 Levantines in Turkey / Levantines (Latin Catholics)
5 Польша 4,000 4,000 Polish diaspora / Poles
6 Рәсәй 50,000 50,000 Russians in Turkey / Russians
6 Total 190,000 190,000 European peoples
Other Minorities
1 Ҡалып:Флагификация/African Union 100,000 100,000 Afro Turks / African diaspora / Africans
2 Ҡалып:Флагификация/Arab League 1,500,000 5,000,000 Arabs in Turkey / Iraqis in Turkey / Arabs
3 Ҡалып:Флагификация/Assyria 15,000 65,000 Assyrians in Turkey / Assyrian genocide / Assyrians
4 Израиль 15,000 18,000 Jews in Turkey / Antisemitism in Turkey / Jews
7 Total 1,630,000 5,200,000 Other Minorities in Turkey
37 Group Grand Total 21,080,000 68,505,000 Minorities in Turkey

Turkmenistan[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Main article

Uzbekistan[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Main article

Past and future population[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Rank Country Area 1950 2000 2050 2100
1 Төркиә Төркиә 783,562 21,122,000 65,970,000 89,291,000 87,983,000
2 Үзбәкстан Үзбәкстан 447,400 6,293,000 25,042,000 35,117,000 32,077,000
3 Ҡаҙағстан Ҡаҙағстан 2,724,900 6,694,000 15,688,000 22,238,000 24,712,000
4 Әзербайжан Әзербайжан 86,600 2,886,000 8,464,000 11,210,000 9,636,000
5 Ҡырғыҙстан Ҡырғыҙстан 199,900 1,739,000 4,938,000 7,064,000 9,046,000
6 Төркмәнстан Төркмәнстан 488,100 1,205,000 4,386,000 6,608,000 5,606,000
Total 4,730,462 39,939,000 124,488,000 171,528,000 169,060,000

Land and water area (excluding Caspian Sea)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

This list includes dependent territories within their sovereign states (including uninhabited territories), but does not include claims on Antarctica. EEZ+TIA is exclusive economic zone (EEZ) plus total internal area (TIA) which includes land and internal waters.

Rank Country Area EEZ Shelf EEZ+TIA
1 Төркиә Төркиә 783,562 261,654 56,093 1,045,216
2 Үзбәкстан Үзбәкстан 447,400 0 0 447,400
3 Ҡаҙағстан Ҡаҙағстан 2,724,900 0 0 2,724,900
4 Әзербайжан Әзербайжан 86,600 0 0 86,600
5 Ҡырғыҙстан Ҡырғыҙстан 199,900 0 0 199,900
6 Төркмәнстан Төркмәнстан 488,100 0 0 488,100
Total 4,730,462 261,654 56,093 4,992,116

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]