Арҡауыл һаҙлығы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Арҡауыл һаҙлығы
55°25′06″ с. ш. 57°56′11″ в. д.HGЯO
ИлРәсәй Рәсәй
РегионБашкортостан
РайонСалауат районы
Диңгеҙ кимәленән бейеклеге280 м
Майҙаны1,5 км²
Арҡауыл һаҙлығы (Рәсәй)
Dark Green 004040 pog.svg
Арҡауыл һаҙлығы
Арҡауыл һаҙлығы (Башҡортостан Республикаһы)
Dark Green 004040 pog.svg
Арҡауыл һаҙлығы

Арҡауыл, Ассы (рус.  Аркауловское) — Башҡортостан Республикаһы Салауат районының төньяҡ-көнсығышындағы һаҙлыҡ[1] Арҡауыл ауыл Советы[2] үҙәге Арҡауыл ауылынан[1] 700 м алыҫлыҡта ята. Йүрүҙән йылғаһы бассейнына ҡарай, уның уң ярында урынлашҡан[3]. 2005 йылдан алып «Арҡауыл һаҙлығы» төбәк әһәмиәтендәге комплекслы тәбиғәт һәйкәле булараҡ дәүләт тарафынан һаҡлана[1].

Диңгеҙ кимәленән 280 м бейеклектә Мүктек йылғаһы һәм уның ҡушылдығы Соленый Ключ араһында ятҡан Янған Һаҙлыҡта урынлашҡан.

Һаҙлыҡ майҙаны 150 гектар тәшкил итә[1]. Карбонат тибындағы уйһыу һаҙлыҡтан ғибәрәт, көслө минераллаштырылған ер аҫты һәм ер өҫтө һыуҙары иҫәбенә туҡлана[1].

Айырыуса һаҡланған тәбиғәт ҡомартҡыһының тәбиғи үҙенсәлектәре: Һаҙлыҡ төрлө эталон һаҙлыҡ үҫемлектәренә, шул иҫәптән һирәк осрай торған үҫемлектәргә ифрат бай. Шулай уҡ һаҙлыҡта бик матур, бәләкәй генә күлдәр бар, улар эзбизле туфтар урынында барлыҡҡа килгән. Һаҙлыҡҡа зыян килтергән ниндәй булһа эшмәкәрлек (еләк йыйыу, мал көтөү, мүк әҙерләү, ер һөрөү, торф йәки эзбиз сығарыу, яҙлы-йәйле һунар итеү), ҡәтғи тыйыла[4]

Һаҙлыҡ флораһында һирәк осрай торған үҫемлектәр бар: һаҙанаҡ, көртмәле, шикша, күк көртмәле, һаҙ мүк еләге, Лезель липарисы һәм башҡа бик күп үҫемлектәр[1].

Арҡауыл һаҙлығы тәбиғәт һәм фәнни әһәмиәтенә эйә[3].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Аркауловский сельсовет
Арҡауыл һаҙлығы // Башҡорт энциклопедияһы — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]