Өҫән-Ивановка заказнигы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Өҫән-Ивановка заказнигы
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй
Урынлашыу Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығы
Ваҡиға ваҡыты 1991
Майҙан 12 000 гектар

Өҫән-Ивановка заказнигы — Бәләбәй һәм Дәүләкән райондары территорияһындағы Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығының үҙәк өлөшөндә урынлашҡан. Ботаника заказнигы (1991).

Тасуирламаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Өҫән-Ивановка заказнигы эре утраулы тотош урман менән ҡапланған Өҫән менән Илен йылғалары менән Асылыкүл араһында һыу айырғыс. Асылыкүл тәбиғи паркының бер өлөшөн  биләй. Өҫән-Ивановка менән Ҡыҙрас ауылдары аралары, Гускарино һәм Веровка ауылдары аралары инә. Шулай уҡ уның территорияһына ике урман хужалығы — Мәтәүбаш һәм Өҫән-Ивановка урман хужалыҡтары инә[1]. Өҫән-Ивановка заказнигы 1991 йылда Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығы урмандарының төп төрҙәрен һаҡлау һәм тергеҙеү маҡсатында ойошторола. Рельефы урманлы-далалы. Майҙаны далалары һәм туғайҙары менән ун ике мең гектар, 55 % урман биләй. Иң ҡиммәтле тәбиғәт объекты булып реликт ҡарағай урмандары тора. Бөгөнгө көндә заказникта төрлө йәштәге яһалма урман ултыртмалары, башлыса ҡарағас,ҡарағай ағастары үҫтерелә. Йылға ярҙары буйлап киң япраҡлы урмандар, япраҡлы-ҡарағай урмандары таралған.Өҫән менән Илен йылғаларының текә яр битләүҙәрендә күп йәшле ҡарағай ағастарын осратырға мөмкин. Оҙаҡ ваҡыт ҡырҡылған урман урынында япраҡлы-ҡарағай ағастарын йүкә,ҡайын, ҡарағас ағастары алмаштыра. Йылға үҙәне буйлап һуҙылған әрәмәләрҙә һоро ерек, өйәңке,ҡарама ағастары үҫә. Тәбиғәт комплексы һирәк осрай торған һәм юғалыуға дусар булған үҫемлектәргә бай.Ҡаурый ҡылған,өсҡалаҡ күк көпшә,һылыу ҡылған,Заллеский ҡылғаны, кәкүк ситеге (әҙрәс гөл), күксин үлән үҫә.Хайуандар донъяһы айырым өйрәнелмәгән, дөйөм алғанда, Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығының киң япраҡлы урманына хас булған төрҙәре йәшәй[1].

Әһәмиәте[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөгөлмә-Бәләбәй ҡалҡыулығы заказнигы Асылыкүл бассейнында һыуһаҡлағыс һәм һыу ағымын көйләү әһәмиәтенә эйә булып тора. Шулай уҡ фәнни, урман тергеҙеү,эталон һәм тарихи әһәмиәте лә ҙур. Заказникты һаҡлау режимы булдырылған.
Башҡортостан Республикаһының Министрҙар Кабинеты 26 февраль 1999 йылдың Ҡарарына № 48 ярашлы тәбиғәт комплексында бөтә төр ҡырҡыу (һайланма санитар ҡырҡыуҙарҙан башҡа), айырым һаҡланған урман участкаларында урман культураларын ултыртыу, ер һөрөү,мал көтөү,мал көтөү лагерҙары төҙөү,төҙөлөш эштәре башҡарыу, тәбиғи байлыҡтар эҙләү,нефть сығарыу, мелиоратив эштәр башҡарыу тыйыла.
Халыҡҡа территорияла йөрөргә,еләк-емеш,бәшмәк йыйыу, бесән әҙерләү,ғилми эштәр алып барыу рөхсәт ителә[1].

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]