13 февраль

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

13 февраль — григориан стиле буйынса йылдың 44-се көнө. Йыл аҙағына тиклем 321 көн ҡала (кәбисә йылында 322).

февраль
Дш Шш Шр Кс Йм Шм Йк
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28        
2018 йыл

Christmas bell icon.png Байрамдар

Sciences de la terre.svg Халыҡ-ара байрамдар
Crystal locale.png Милли байрамдар
Social sciences.svg Һөнәри байрамдар

Hoplite helmet.svg Тарихи ваҡиғалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 1141 — 11 йәшлек Геза II Венгрия тәхетен мираҫ итеп ала.
  • 1241 — Монголдарҙың Польшаға баҫып инеүҙәре: Турск янындағы алышта Байдар етәкселегендәге монгол отряды Краков воеводаһы Владимирҙың ополчениеһын ҡыйрата.
  • 1503 — Барлетталағы рыцарҙар турниры: Шарль де ла Мотте етәкселегендәге ун өс французға ҡаршы Этторе Фьерамоска етәкселегендә ун өс итальян ҡаршы сыға. Аяуһыҙ алышта итальяндар еңеп сыға. Наполи короллеге француздарҙан азат ителә, Неаполдә тәхеткә испан короле Фердинанд Католик ултыра, ә уның үлеменән һуң тәхет Габсбургтарға ҡала. Этторе Фьерамоска хөрмәтенә һәйкәл ҡуйыла.
  • 1511 — Тевтон ордены рыцарҙары үҙенең бөйөк магистры итеп Альбрехт Бранденбург-Ансбах фон Гогенцоллернды һайлай. Ул ордендың һуңғы бөйөк магистры һәм Пруссияның беренсе герцогы була.
  • 1542 — Тауэрҙа иренә хыянат өсөн Англия короле Генрих VIII ҡатыны Екатерина Говард язалап үлтерелә.
  • 1575 — Реймс соборында Польша короле һәм Литва бөйөк кенәзе Генрих III Франция тәхетенә ултыртыла.
  • 1633 — Галилео Галилей Рим ҡалаһына инквизиция судына килә.
  • 1668 — Португалияның бойондороҡһоҙлоҡ өсөн һуғышы: алты йәшлек испан короле Карл II регенты Мария Анна Габсбург Англия аралашлығында Лиссабонда солох килешеүенә ҡул ҡуя һәм шуның менән рәсми рәүештә Португалияның бойондороҡһоҙлоғон таный.
  • 1689 — Вильгельм III һәм Мария II Стюарт бергәләшкән монархтар булараҡ Бөйөк Британия тәхетенә ултыра.
  • 1706Төньяҡ һуғыш: Фрауштадт янында һуғыш. Саксон-рус армияһы шведтарҙан еңелә. Әсиргә төшкән рус һалдаттары швед генералы Реншильд бойороғо буйынса үлтерелә.
  • Бөйөк Новгородта ағалы-энеле Софроний һәм Иоанникий Лихудтар грек-славян мәктәбен аса, ул Славян-грек-латин академияһынан һуң Рәсәйҙә икенсе юғары уҡыу йорто була.
  • 1720ПетрI бойороғо буйынса Баш магистрат — Рәсәй империяһының бюрократик учреждениеһы асыла.
  • 1739Персия шаһы Нәдир-шаһ Афшар Һиндостанға баҫып инә, юлында бөтә ҡалаларҙы тиҙ генә яулап ала, 13 февралдә Дели янында Бөйөк Моголдар империяһының ғәскәрен ҡыйрата.
  • 1772Француз диңгеҙсеһе Ив Жозеф де Кергелен Кергелен архипелагын аса.
  • 1812 — Рус-иран һуғышы: Троицк пехота полкының рус батальоны менән Ғәббәс Мырҙа етәкселегендәге фарсы армияһының араһындағы Солтанабад янында алышы.
  • 1813 — Алтынсы коалиция һуғышы: Винцингероде етәкселегендәге ун алты меңлек алғы рус отряды Ренье етәкселегендәге сигенеп барған ун меңлек саксон корпусына һөжүм итә, саксондар алышта өс мең һалдатын юғалта.
  • 1840Генерал Перовский отрядтарға даланан ҡайтыу тураһында бойороҡ бирә. Хиуаға ҡышҡы поход уңышһыҙ тамамлана.
  • 1842Николай I Санкт-Петербург — Мәскәү тимер юлын төҙөү тураһындағы ҡарарға ҡул ҡуя.
  • 1848Федор Иванович Тютчев сит ил эштәре министрлығының өлкән цензоры итеп тәғәйенләнә. Был вазифала хеҙмәт иткәндә, Коммунистар фирҡәһе манифесын рус телендә таратырға рөхсәт итмәй. Уның әйтеүе буйынса, «кемгә кәрәк, ул нимессә лә уҡыр».
  • 1849 — Дунай кенәзлектәрендә инҡилап: Трансильваниялағы румын православие сиркәүе митрополиты Андрей Шагуна етәкселегендәге делегация император Франц Иосиф Беренсегә Трансильвания, Банат һәм Буковиналағы румын халҡы исеменән петиция тапшыра (тәүге тапҡыр рәсми рәүештә «румын халҡы» атамаһы ҡулланыла).
  • 1858Африканы өйрәнеүсе инглиз ғалимдары Ричард Бертон һәм Джон Спик Нилдың һыу башын эҙләгәндә Үҙәк Африканың көнсығыш өлөшөндә Танганьика күлен аса.
  • 1859 — Мәскәүҙә тәүге ҡыҙҙар гимназияһы асыла.
  • 1861 — Генерал Чальдини етәкселегендәге Пьемонт ғәскәре ҡамауҙан һуң Гаэта ҡәлғәһен ала, унда Капуя ҡалаһы бирелгәндән һуң Наполи короле Франциск II йәшенгән була. Ике Сицилия короллеге юҡҡа сыға.
  • 1867Венаның «Диана» музыка залында Иоганн Штраустың «Гүзәл зәңгәр Дунайҙа» вальсы тәүге тапҡыр башҡарыла. Ул ниндәйҙер кимәлдә Австрияның рәсми булмаған гимны булып тора һәм йола буйынса Вена филармония оркестрының яңы йыл концертында бисҡа башҡарыла.
  • 1870Санкт-Петербургта Финляндия вокзалы һәм Выборг ҡалаһына тиклем тимер юлдың тәүге өлөшө асыла.
  • 1886Рәсәйгә Пәнжекәнт районы ҡушыла.
  • 1895 — Француз уйлап табыусылары Люмьерҙар кинематограф аппаратына патент ала.
  • 1901Мәскәү художество театрында А. П. Чеховтың «Өс ҡәрендәш» пьесаһының премьераһы була.
  • 1902Шәмәхәләге ер тетрәүҙә өс меңдән ашыу кешенең ғүмере өҙөлә.
  • 1916 — Буласаҡ Чехословакияның күренекле сәйәсмәндәре — чехтар Томаш Масарик һәм Эдвард Бенеш һәм словак Милан Штефаник Парижда Чехословак милли иттифағын булдыра.
  • 1917 — Парижда легендар шымсы Мата Хари ҡулға алына.
  • 1919Совет-поляк һуғышы: капитан Меницкий етәкселегендәге поляк һалдаттары отряды Береза-Картузская ҡалаһы янында совет ғәскәрҙәренә һөжүм итә. Береза-Картузская өсөн алыш совет-поляк һуғышының тәүге хәрби бәрелеше һанала.
  • Герман империяһының милли йыйылышы Веймар Республикаһының 1-се премьер-министры (канцлеры) итеп Филипп Шейдеманды һайлай.
  • 1920Версаль килешеүенә һәм Милләттәр лигаһы мандаты менән Франция Мемельландта (Клайпеда крайында) тулы хакимлыҡты ҡабул итә.
  • 1922Литваның министрҙар кабинеты «ваҡытлыса баш ҡала» Каунаста Литва университетын асыу тураһында ҡарар ҡабул итә.
  • 1924 — РСФСР составында Көньяҡ-Көнсығыш өлкә барлыҡҡа килә, әле — Ставрополь крайы.
  • 1925 — Тунгус ихтилалы: эвенк отрядтары совет ғәскәрҙәренә Оймяконға үтергә бирмәй.
  • СССР-ҙа Ҙур совет энциклопедияһының тәүге баҫмаһын сығарыу өсөн «Совет энциклопедияһы» акционерҙар йәмғиәте булдырыла.
  • 1931 — СССР Революцион хәрби советы Ф. В. Токарев системаһы пистолеттарын бер мең дана етештерергә бойороҡ бирә. Ошонан алып ул ҡоралланыуға инә, бөтә донъяға ТТ (Тула, Токарев) булараҡ таныла.
  • 1934 — «Челюскин» пароходы боҙҙар менән иҙелә һәм Төньяҡ боҙло океанда һыу аҫтына китә.
  • 1943 — совет яугир-альпинистары Эльбрусҡа менә, унан фашист байраҡтарын алып ташлай, СССР байраҡтарын ҡуя.
  • 1945 — Будапешт операцияһы: 2-се Украин фронты ғәскәрҙәре 3-сө Украин фронты ғәскәрҙәре булышлығында Будапешты ала.
  • Икенсе донъя һуғышы: инглиз-америка авиацияһы Дрезденды көслө утҡа тота башлай.
  • 1946 — Америка хәрбиҙәре тәүге һанлы компьютер эшләүҙәре тураһында хәбәр итәләр. Уға 160 киловатт энергия кәрәк була, уның 17 468 лампаһы, 70 000 меңләп резисторы, 10 000 конденсаторы, 1500 релеһы һәм 6 меңләп ҡул күсергесе була.
  • 1948 — Германияла «Кёльн» футбол клубы барлыҡҡа килә.
  • 1956 — «Мирный» совет поляр станцияһы эшләй башлай.
  • 1960Сахараның Танезфрут сүлендәге Регган оазисында француздар үҙҙәренең тәүге атом ҡоралын һынай.
  • 1962 — Генрих Харрер етәкселегендәге дүрт австриялы альпинист Океанияның иң бейек нөктәһе Джаяға күтәрелә.
  • 1963Ленинградта әрәмтамаҡлыҡта ғәйепләнеп шағир Иосиф Бродский ҡулға алына.
  • 1972Японияның Саппоро ҡалаһында XI Ҡышҡы Олимпия уйындары тамамлана.
  • 1974СССР Юғары Советы Президиумы ҡарары менән яҙыусы А. И. Солженицын гражданлыҡтан мәхрүм ителә һәм илдән ҡыуып сығарыла.
  • 1975Төньяҡ Кипр Төрөк Республикаһы иғлан ителә.
  • 1976Нигерия президенты Мортала Мөхәммәт иртән машинаһында эшкә китеп барғанда атып үлтерелә.
  • 1980 — Лэйк-Плэсид ҡалаһында XIII Ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.
  • 1984 — Константин Черненко КПСС Үҙәк Комитетының Генераль секретары итеп һайлана.
  • 1988 — Калгариҙа XV Ҡышҡы Олимпия уйындары асыла.
  • 1996 — Непал коммунистар фирҡәһе илдә король хакимлығына көрәш башлай.
  • 2007 — D-Wave компанияһы (Канада) квант компьютеры өлгөһөн булдырыу тураһында белдерә.

Nuvola apps date.svg Был көндө тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Башҡортостан менән бәйле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

0 һәм 5 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1 һәм 6 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2 һәм 7 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

3 һәм 8 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

4 һәм 9 һанына тамамланған йылдарҙа тыуғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дөйөм исемлек[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Cemetery template.svg Был көндө вафат булғандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Oxygen480-actions-view-calendar.svg Йыл көндәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ай һәм көндәр
Ғинуар 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Февраль 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29
Март 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Апрель 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Май 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Июнь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Июль 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Август 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Сентябрь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Октябрь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31
Ноябрь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Декабрь 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31


Ғинуар (Һыуығай) | Февраль (Шаҡай) | Март (Буранай) | Апрель (Алағарай) | Май (Һабанай) | Июнь (Һөтай)
Июль (Майай) | Август (Урағай) | Сентябрь (Һарысай) | Октябрь (Ҡарасай) | Ноябрь (Ҡырпағай) | Декабрь (Аҡъюлай)